Atorvasterol to lek hipolipemizujący z grupy statyn, którego substancją czynną jest atorwastatyna. Statyny od ponad trzech dekad stanowią podstawę terapii hipercholesterolemii i profilaktyki chorób sercowo‑naczyniowych. Atorvasterol skutecznie obniża poziom cholesterolu LDL i triglicerydów, jednocześnie zwiększając stężenie HDL. Dzięki temu zmniejsza ryzyko miażdżycy, zawału serca i udaru mózgu.
Charakterystyka leku
- Substancja czynna: Atorvastatinum (atorwastatyna wapniowa).
- Dostępne dawki: 10 mg, 20 mg, 40 mg.
- Postać: tabletki powlekane.
- Producent: Polpharma S.A.
- Grupa ATC: C10AA05 – inhibitory reduktazy HMG‑CoA.
Wskazania terapeutyczne
- Hipercholesterolemia pierwotna (rodzinna heterozygotyczna, nie‑rodzinna).
- Mieszana dyslipidemia – w połączeniu z dietą i aktywnością fizyczną.
- Profilaktyka chorób sercowo‑naczyniowych u pacjentów z wysokim ryzykiem (np. po zawale, udarze, w cukrzycy).
- Homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna – jako leczenie wspomagające.
Mechanizm działania
Atorwastatyna hamuje reduktazę HMG‑CoA, enzym odpowiedzialny za syntezę cholesterolu w wątrobie.
- Efekt biochemiczny: zmniejszenie produkcji cholesterolu endogennego.
- Efekt kliniczny: obniżenie LDL i triglicerydów, wzrost HDL.
- Korzyści: redukcja ryzyka miażdżycy, stabilizacja blaszek miażdżycowych, zmniejszenie ryzyka incydentów sercowo‑naczyniowych.
Historia i rozwój atorwastatyny
- Statyny zostały odkryte w latach 70. XX wieku (pierwsza – lowastatyna).
- Atorwastatyna weszła na rynek w latach 90. jako jedna z najskuteczniejszych statyn.
- Badania kliniczne (m.in. ASCOT‑LLA, TNT, IDEAL) potwierdziły jej skuteczność w redukcji ryzyka zawału i udaru.
- W Polsce Atorvasterol jest dostępny od kilkunastu lat i należy do najczęściej refundowanych preparatów.
Dawkowanie
- Dorośli: 10–80 mg raz na dobę.
- Dawka początkowa: 10 mg/dobę.
- Modyfikacja: co 4 tygodnie w zależności od wyników lipidogramu.
- Zasada: stosować równolegle dietę niskocholesterolową.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na atorwastatynę.
- Czynna choroba wątroby.
- Ciąża i karmienie piersią.
- Jednoczesne stosowanie glekaprewiru/pibrentaswiru.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
- Monitorowanie enzymów wątrobowych.
- Ryzyko miopatii i rabdomiolizy – szczególnie przy fibratach i inhibitorach CYP3A4.
- Ostrożność u pacjentów z chorobami nerek i tarczycy.
Działania niepożądane
- Częste: bóle głowy, bóle mięśni, zaburzenia żołądkowo‑jelitowe.
- Rzadkie: podwyższone próby wątrobowe, wysypka.
- Bardzo rzadkie: rabdomioliza, zapalenie wątroby.
Badania kliniczne i skuteczność
- TNT (Treating to New Targets): wykazało, że wysokie dawki atorwastatyny (80 mg) znacząco redukują ryzyko incydentów sercowo‑naczyniowych.
- ASCOT‑LLA: potwierdziło skuteczność atorwastatyny w prewencji pierwotnej u pacjentów z nadciśnieniem.
- IDEAL: porównanie atorwastatyny z simwastatyną – atorwastatyna skuteczniej obniża LDL i redukuje ryzyko zawału.
Porównanie: Atorvasterol vs Atoris vs Lipitor
| Cecha | Atorvasterol (Polpharma) | Atoris (Krka) | Lipitor (Pfizer, oryginał) |
|---|---|---|---|
| Substancja czynna | Atorwastatyna | Atorwastatyna | Atorwastatyna |
| Dawki | 10, 20, 40 mg | 10, 20, 40, 80 mg | 10, 20, 40, 80 mg |
| Refundacja | Tak | Tak | Tak |
| Dostępność | Polska, szeroko dostępny | Polska, szeroko dostępny | Globalnie, oryginał |
| Producent | Polpharma | Krka | Pfizer |
👉 Wniosek: wszystkie preparaty zawierają tę samą substancję czynną, różnią się producentem, dostępnością dawek i zakresem dystrybucji.
Dostępność i refundacja
- Recepta: Atorvasterol jest dostępny wyłącznie na receptę.
- Refundacja: lek podlega refundacji w leczeniu hipercholesterolemii i profilaktyce chorób sercowo‑naczyniowych.
- Koszt terapii: zależy od dawki, poziomu refundacji i apteki – szczegółowe informacje należy sprawdzić w miejscu zakupu.
- Praktyka kliniczna: Atorvasterol jest szeroko stosowany w Polsce i często wybierany jako preparat pierwszego wyboru w terapii statynami.
FAQ – Atorvasterol
1. Co to jest Atorvasterol?
Lek obniżający cholesterol, zawierający atorwastatynę.
2. Jak działa Atorvasterol?
Hamuje syntezę cholesterolu w wątrobie, zmniejszając LDL i triglicerydy.
3. Kiedy stosuje się Atorvasterol?
W hipercholesterolemii, dyslipidemii i profilaktyce chorób sercowo‑naczyniowych.
4. Jak przyjmować Atorvasterol?
Raz dziennie, niezależnie od posiłków.
5. Jakie są przeciwwskazania?
Nadwrażliwość, choroba wątroby, ciąża, karmienie piersią.
6. Jakie działania niepożądane mogą wystąpić?
Najczęściej bóle mięśni, bóle głowy, zaburzenia żołądkowo‑jelitowe.
7. Czy Atorvasterol jest refundowany?
Tak – pełna lub częściowa refundacja w Polsce.
8. Czy można stosować Atorvasterol w ciąży?
Nie – lek przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią.
9. Czy Atorvasterol można łączyć z innymi lekami?
Tak, ale wymaga kontroli – ryzyko interakcji z fibratami i inhibitorami CYP3A4.
10. Jak długo stosować Atorvasterol?
Długotrwale – zgodnie z zaleceniem lekarza.
11. Czy Atorvasterol różni się od Atoris?
Nie – substancja czynna ta sama, różny producent i dostępność dawek.
12. Czy Atorvasterol obniża ryzyko zawału?
Tak – potwierdzają to duże badania kliniczne, m.in. TNT i ASCOT‑LLA.
13. Czy Atorvasterol można stosować u dzieci?
Lek nie jest standardowo zalecany u dzieci, wyjątkiem są przypadki rodzinnej hipercholesterolemii – decyzję podejmuje lekarz specjalista.
14. Czy Atorvasterol wpływa na wątrobę?
Tak – może powodować podwyższenie enzymów wątrobowych, dlatego konieczne są okresowe badania kontrolne.
15. Czy Atorvasterol można łączyć z alkoholem?
Nie zaleca się – alkohol dodatkowo obciąża wątrobę i może nasilać działania niepożądane.
16. Czy Atorvasterol różni się od Lipitor (oryginał)?
Substancja czynna jest identyczna, różnice dotyczą producenta, dostępności i zakresu dystrybucji.
17. Jak długo trzeba stosować Atorvasterol?
Zwykle długotrwale – leczenie statynami jest przewlekłe i wymaga regularnej kontroli lipidogramu.
18. Czy Atorvasterol można stosować razem z fibratami?
Można, ale wymaga to ścisłej kontroli lekarskiej ze względu na ryzyko miopatii.
19. Czy Atorvasterol jest skuteczniejszy niż simwastatyna?
Badania (IDEAL) wykazały, że atorwastatyna skuteczniej obniża LDL i zmniejsza ryzyko incydentów sercowych.
20. Czy Atorvasterol jest dostępny w różnych dawkach?
Tak – w Polsce dostępne są dawki 10 mg, 20 mg i 40 mg.
Podsumowanie
Atorvasterol to skuteczny lek z grupy statyn, szeroko stosowany w Polsce w leczeniu hipercholesterolemii i profilaktyce chorób sercowo‑naczyniowych. Jego działanie polega na hamowaniu syntezy cholesterolu w wątrobie, co prowadzi do obniżenia LDL i triglicerydów oraz zwiększenia HDL. Liczne badania kliniczne potwierdzają skuteczność atorwastatyny w redukcji ryzyka zawału i udaru. Preparat jest dostępny wyłącznie na receptę i podlega refundacji w wybranych wskazaniach.
