Bezsenność (insomnia) to zaburzenie snu polegające na trudności w zasypianiu, utrzymaniu ciągłości snu lub zbyt wczesnym budzeniu się, które prowadzi do pogorszenia funkcjonowania w ciągu dnia. Kluczowe jest to, że sen nie daje wypoczynku i regeneracji.
Według kryteriów medycznych, o bezsenności mówimy, gdy:
objawy występują co najmniej 3 razy w tygodniu,
utrzymują się przez minimum miesiąc,
powodują pogorszenie jakości życia (zmęczenie, problemy z koncentracją, drażliwość).
Grupa
Substancja czynna
Mechanizm
Dla kogo najczęściej
Uwagi praktyczne
Antydepresyjne (sedujące)
Trazodon
antagonista 5-HT2 + efekt sedacyjny
bezsenność z lękiem/depresją
możliwa senność poranna
Antydepresyjne (NaSSA)
Mirtazapina
antagonista α2 i 5-HT
bezsenność z utratą apetytu
↑ apetytu, przyrost masy ciała
TLPD (małe dawki)
Doksepina
silny antagonista H1
trudności w utrzymaniu snu
działanie cholinolityczne
Przeciwhistaminowe I gen.
Hydroksyzyna
blokada H1
bezsenność z napięciem/lękiem
suchość w ustach, senność
Melatonina
Melatonina
regulacja rytmu dobowego
zaburzenia rytmu snu, 50+
bezpieczna, OTC w niskich dawkach
Agonista MT1/MT2
Ramelteon
agonista receptorów melatoniny
bezsenność inicjacji snu
w PL ograniczona dostępność
Antypsychotyczne (off-label, małe dawki)
Kwetiapina
antagonista H1, 5-HT2
gdy współistnieją zaburzenia nastroju
nie lek I rzutu na czystą bezsenność
Epidemiologia
W Polsce w 2025 roku 40–50% dorosłych doświadcza okresowych problemów ze snem.
10–15% populacji cierpi na przewlekłą bezsenność.
Częściej dotyczy kobiet, osób starszych oraz osób z chorobami przewlekłymi (np. depresja, nadciśnienie, cukrzyca).
WHO uznaje bezsenność za jedno z najczęstszych zaburzeń zdrowia psychicznego i somatycznego w krajach rozwiniętych.
Objawy
Najczęstsze objawy bezsenności:
trudności w zasypianiu (czas zasypiania >30 minut),
częste wybudzenia w nocy,
zbyt wczesne budzenie się rano,
sen płytki, nieprzynoszący odpoczynku,
zmęczenie, senność w ciągu dnia, drażliwość, obniżony nastrój,
problemy z koncentracją i pamięcią, spadek wydajności w pracy.
Przyczyny bezsenności
Choroba ma charakter wieloczynnikowy. Najczęstsze przyczyny:
Czynniki psychiczne
stres, przewlekłe napięcie, lęk, depresja,
zaburzenia adaptacyjne (np. po utracie pracy, rozwodzie).
Czynniki somatyczne
choroby przewlekłe (nadciśnienie, astma, przewlekły ból),
choroby neurologiczne (choroba Parkinsona, Alzheimer),
osłabienie odporności, większa podatność na infekcje,
zaburzenia metaboliczne (otyłość, cukrzyca typu 2),
pogorszenie funkcji poznawczych, ryzyko depresji i zaburzeń lękowych,
obniżenie jakości życia i wydajności zawodowej.
Bezsenność w Polsce
Szacuje się, że co trzeci Polak doświadcza problemów ze snem.
Wzrost liczby przypadków wiąże się z przewlekłym stresem, pracą zmianową i nadmiernym korzystaniem z urządzeń elektronicznych.
Coraz częściej diagnozuje się bezsenność przewlekłą, która wymaga specjalistycznej terapii.
Leki nasenne w terapii bezsenności
Bezsenność to powszechne zaburzenie snu, które może mieć charakter przejściowy lub przewlekły. Objawia się trudnościami w zasypianiu, częstymi wybudzeniami i snem nieprzynoszącym odpoczynku. Leczenie obejmuje higienę snu, terapię poznawczo‑behawioralną i w razie potrzeby farmakoterapię. Nieleczona bezsenność prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych, dlatego wymaga odpowiedniej diagnostyki i terapii.
Leki nasenne stosuje się w leczeniu ciężkiej lub przewlekłej bezsenności, gdy metody niefarmakologiczne (higiena snu, CBT‑I) nie przynoszą efektu. W Polsce dostępne są zarówno preparaty bez recepty (np. melatonina, ziołowe środki uspokajające), jak i na receptę (zolpidem, zopiklon, benzodiazepiny). Stosuje się je krótkoterminowo, ze względu na ryzyko uzależnienia i działań niepożądanych.
Uzależnienie psychiczne i fizyczne – szczególnie przy benzodiazepinach.
Tolerancja – konieczność zwiększania dawki przy dłuższym stosowaniu.
Senność w ciągu dnia, zaburzenia pamięci, spadek koncentracji.
Ryzyko upadków u osób starszych.
Zasady bezpiecznego stosowania
Leki nasenne powinny być stosowane krótkoterminowo (do 2–4 tygodni).
Zawsze pod kontrolą lekarza, silniejsze leki mogą być przepisane wyłącznie na konsultacji stacjonarnej
Najpierw należy wdrożyć higienę snu i terapię poznawczo‑behawioralną, a farmakoterapia jest uzupełnieniem.
Nie należy łączyć leków nasennych z alkoholem.
Podsumowanie
Bezsenność to powszechne zaburzenie snu, które może mieć charakter przejściowy lub przewlekły. Objawia się trudnościami w zasypianiu, częstymi wybudzeniami i snem nieprzynoszącym odpoczynku. Leczenie obejmuje higienę snu, terapię poznawczo‑behawioralną i w razie potrzeby farmakoterapię. Nieleczona bezsenność prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych, dlatego wymaga odpowiedniej diagnostyki i terapii.
Leki nasenne są skuteczne, ale wymagają ostrożności. Najpierw zaleca się metody niefarmakologiczne, a farmakoterapia powinna być krótkotrwała i prowadzona pod nadzorem lekarza. Najczęściej stosuje się Z‑leki (zolpidem, zopiklon) oraz benzodiazepiny, a w łagodniejszych przypadkach melatoninę lub preparaty ziołowe.
Autor: TUPOLEK.pl Weryfikacja merytoryczna: lekarz specjalista Aktualizacja: 2026-02
Informacje przedstawione w tym artykule mają charakter ogólny i edukacyjny. Nie stanowią one profesjonalnej diagnozy ani indywidualnej porady lekarskiej. W przypadku problemów zdrowotnych, podejrzenia choroby czy konieczności ustalenia leczenia należy skonsultować się z wykwalifikowanym lekarzem lub innym specjalistą medycznym. Treść artykułu nie zastępuje wizyty w gabinecie lekarskim, a wszelkie decyzje dotyczące zdrowia powinny być podejmowane po rozmowie ze specjalistą.
Po wypełnieniu formularza i kliknięciu wyślij nie odświeżaj strony – poczekaj na wyświetlenie PODSUMOWANIA – potem przejdź do PayU
WYBIERZ PAKIET, KTÓRY CI ODPOWIADA
Kliknij w link i wybierz Punkt Pobrań, aby wyświetlić cenę pakietu przed naliczeniem zniżki. Potwierdź wybór, klikając „Wystaw i wykup zlecenie”.
Uzupełnij dane (imię, nazwisko, numer telefonu) i zaznacz wymagane zgody. WPISZ KOD TUPOLEK Kliknij „Wystaw zlecenie”.
Otwórz link otrzymany w wiadomości SMS na podany wcześniej numer telefonu.
Na ekranie „Wykup Badania” zobaczysz wybrany Punkt Pobrań, listę badań i naliczoną zniżkę. Kliknij „Przejdź dalej”.
Uzupełnij dodatkowe dane pacjenta (PESEL, adres zamieszkania, e-mail) i kliknij „Zatwierdź”.
Możesz dodać badania dodatkowe lub pominąć ten krok.
Na ekranie „Podsumowanie” zaznacz wszystkie wymagane zgody i kliknij „Zamawiam i płacę”.
Opłać zamówienie iudaj się do wybranego Punktu Pobrań z otrzymanym kodem zlecenia.
Korzystając z naszego kodu rabatowego TUPOLEK oraz opłacając zlecenie przez internet, otrzymują Państwo łącznie 20% rabatu na wybrane badania.
Po wykonaniu badań – wygenerujemy dla Państwa Indywidualny rabat na konsultację ONLINE
Wkrótce udostępnimy Państwu indywidualne badania
Brak terminów? Odwołali Ci wizytę? Skonsultuj swoje objawy:
Jak to działa?
Teleporada to forma konsultacji medycznej udzielanej na odległość, najczęściej telefonicznie lub za pośrednictwem wideorozmowy. Umożliwia pacjentowi kontakt z lekarzem bez konieczności osobistej wizyty w placówce medycznej. Podczas teleporady lekarz może przeprowadzić wywiad, wystawić e-receptę, e-skierowanie lub e-zwolnienie lekarskie. Jest szczególnie przydatna w przypadku kontynuacji leczenia, łagodnych objawów lub gdy wizyta stacjonarna nie jest konieczna.
Lekarz Online to usługa medyczna umożliwiająca konsultację z lekarzem przez internet – najczęściej w formie teleporady telefonicznej, czatu lub wideokonsultacji. Pozwala na szybki kontakt ze specjalistą bez wychodzenia z domu, często nawet tego samego dnia. W ramach konsultacji lekarz może wystawić e-receptę, e-skierowanie, e-zwolnienie (L4) lub udzielić zaleceń medycznych. To wygodne rozwiązanie szczególnie w przypadku łagodnych objawów, kontynuacji leczenia lub potrzeby szybkiej porady.
E-recepta online,
nazywana również e-receptą, to rozwiązanie, które umożliwia uzyskanie recepty lekarskiej bez konieczności osobistej wizyty w przychodni. Dzięki rozwojowi telemedycyny pacjent może skonsultować się z lekarzem na odległość, a jeśli istnieją wskazania medyczne — otrzymać receptę w formie elektronicznej.
E-zwolnienie (e-ZLA) to elektroniczne zwolnienie lekarskie wystawiane przez lekarza i automatycznie przekazywane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz pracodawcy. Eliminuje ono konieczność dostarczania papierowego dokumentu, przyspieszając formalności i zmniejszając ryzyko błędów. Pacjent może sprawdzić szczegóły e-zwolnienia na swoim koncie PUE ZUS lub w Internetowym Koncie Pacjenta.
E-skierowanie to elektroniczna forma skierowania na badania lub konsultacje specjalistyczne, wystawiana przez lekarza w systemie informatycznym. Trafia ono automatycznie do Internetowego Konta Pacjenta (IKP), skąd pacjent otrzymuje kod potrzebny do rejestracji. Rozwiązanie to ułatwia dostęp do świadczeń, eliminuje papierowe dokumenty i zmniejsza ryzyko zgubienia skierowania.
to rozwiązanie, które umożliwia uzyskanie recepty lekarskiej bez konieczności osobistej wizyty w przychodni. Dzięki rozwojowi telemedycyny pacjent może skonsultować się z lekarzem na odległość, a jeśli istnieją wskazania medyczne — otrzymać receptę w formie elektronicznej.
Zarządzaj zgodą
Aby zapewnić jak najlepsze wrażenia, korzystamy z technologii, takich jak pliki cookie, do przechowywania i/lub uzyskiwania dostępu do informacji o urządzeniu. Zgoda na te technologie pozwoli nam przetwarzać dane, takie jak zachowanie podczas przeglądania lub unikalne identyfikatory na tej stronie. Brak wyrażenia zgody lub wycofanie zgody może niekorzystnie wpłynąć na niektóre cechy i funkcje.
Funkcjonalne
Zawsze aktywne
Przechowywanie lub dostęp do danych technicznych jest ściśle konieczny do uzasadnionego celu umożliwienia korzystania z konkretnej usługi wyraźnie żądanej przez subskrybenta lub użytkownika, lub wyłącznie w celu przeprowadzenia transmisji komunikatu przez sieć łączności elektronicznej.
Preferencje
Przechowywanie lub dostęp techniczny jest niezbędny do uzasadnionego celu przechowywania preferencji, o które nie prosi subskrybent lub użytkownik.
Statystyka
Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do celów statystycznych.Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do anonimowych celów statystycznych. Bez wezwania do sądu, dobrowolnego podporządkowania się dostawcy usług internetowych lub dodatkowych zapisów od strony trzeciej, informacje przechowywane lub pobierane wyłącznie w tym celu zwykle nie mogą być wykorzystywane do identyfikacji użytkownika.
Marketing
Przechowywanie lub dostęp techniczny jest wymagany do tworzenia profili użytkowników w celu wysyłania reklam lub śledzenia użytkownika na stronie internetowej lub na kilku stronach internetowych w podobnych celach marketingowych.
