Relpax 40 mg zawiera eletryptan, selektywnego agonistę receptorów serotoninowych 5-HT1B/1D. Jest przeznaczony do doraźnego leczenia migrenowego bólu głowy z aurą lub bez aury u dorosłych, a nie do codziennej profilaktyki napadów.
Najważniejsze: Lek przyjmuje się w fazie bólu, nie w samej aurze, i tylko przy pewnym rozpoznaniu migreny po ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego. Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują indywidualnego badania ani zaleceń lekarza.
Relpax – najważniejsze informacje
| Substancja czynna | eletryptan 40 mg w postaci bromowodorku |
|---|---|
| Postać i moc | tabletki powlekane 40 mg |
| Główne zastosowanie | ostry napad migrenowego bólu głowy z aurą lub bez aury u dorosłych |
| Status | Lek na receptę; decyzję o zastosowaniu podejmuje lekarz |
Co to jest Relpax i jak działa?
Eletryptan pobudza receptory 5-HT1B i 5-HT1D związane z układem trójdzielno-naczyniowym. Prowadzi to do zmniejszenia rozszerzenia naczyń oponowych i ograniczenia uwalniania mediatorów bólu. Działa na mechanizmy napadu migreny, a nie na wszystkie rodzaje bólu głowy.
TUPOLEK™ · Ścieżka dopasowana do artykułu
Migrena
Wybierz rodzaj konsultacji
Najlepiej pasująca opcja jest już ustawiona. Możesz ją zmienić.
PolecaneChcę omówić objawyLekarz zbierze wywiad i dobierze dalsze postępowanie.
Ponieważ tryptany mogą zwężać naczynia, kluczowe jest wykluczenie choroby wieńcowej, przebytego udaru, choroby naczyń obwodowych i niekontrolowanego nadciśnienia. Użycie przy bólu spowodowanym inną chorobą może być nieskuteczne lub niebezpieczne.
Kiedy stosuje się Relpax?
Wskazaniem jest leczenie już trwającego migrenowego bólu głowy. Lek może być skuteczny również wtedy, gdy zostanie przyjęty później, ale nie powinien być stosowany zapobiegawczo ani podczas samej aury w celu zatrzymania bólu. Nie jest wskazany w migrenie hemiplegicznej, pniowej lub z porażeniem mięśni gałki ocznej.
Rozpoznanie migreny powinno opierać się na powtarzalnym obrazie napadów, czasie trwania, nudnościach, światłowstręcie, nadwrażliwości na dźwięki i ewentualnej aurze. Pierwszy lub zmieniony ból wymaga ponownego różnicowania.
Jak stosuje się lek?
U dorosłych w wieku 18–65 lat zalecana dawka początkowa wynosi 40 mg. Jeśli ból ustąpił, ale powrócił w ciągu 24 godzin, można rozważyć drugą taką samą dawkę po co najmniej 2 godzinach. Jeżeli pierwsza dawka nie przyniosła poprawy w ciągu 2 godzin, ChPL nie zaleca drugiej dawki podczas tego samego napadu.
Maksymalna dawka dobowa wynosi 80 mg. Przy łagodnej lub umiarkowanej niewydolności nerek ChPL przewiduje niższą dawkę początkową i niższy limit dobowy. Relpax nie jest zalecany powyżej 65 lat ani osobom poniżej 18 lat.
Nie należy samodzielnie zwiększać dawki, wydłużać kuracji ani wykorzystywać leku pozostałego po wcześniejszym leczeniu. Schemat zależy od wskazania, wieku, czynności nerek i wątroby, innych leków oraz wcześniejszej odpowiedzi na terapię.
Kiedy nie stosować Relpax?
- choroba wieńcowa, przebyty zawał, dławica Prinzmetala lub objawy niedokrwienia
- przebyty udar albo przemijający napad niedokrwienny
- choroba naczyń obwodowych, istotne zaburzenia rytmu lub niewydolność serca
- umiarkowane, ciężkie lub niekontrolowane nadciśnienie
- ciężka niewydolność nerek lub wątroby
- inne tryptany lub ergotamina w zakazanym odstępie czasowym
- nadwrażliwość na składniki leku
Lek nie jest właściwy do leczenia atypowego bólu głowy bez potwierdzonej migreny.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem terapii trzeba ocenić czynniki ryzyka choroby wieńcowej: nadciśnienie, cukrzycę, palenie, wiek, menopauzę i wywiad rodzinny. Ucisk lub ból w klatce piersiowej po dawce wymaga wstrzymania kolejnych tabletek i wyjaśnienia przyczyny. Częste używanie tryptanów może prowadzić do bólu głowy z nadużywania leków.
Interakcje z innymi lekami
Relpax nie powinien być stosowany z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna i wybrane inhibitory proteazy. Nie łączy się go z innym tryptanem ani z ergotaminą w wymaganym odstępie. SSRI, SNRI i inne leki serotoninergiczne mogą zwiększać ryzyko zespołu serotoninowego. Dziurawiec może nasilać działania niepożądane.
Podczas kwalifikacji trzeba podać wszystkie leki na receptę i bez recepty, preparaty ziołowe oraz suplementy. W razie wątpliwości lekarz lub farmaceuta powinien sprawdzić pełną listę pod kątem interakcji i powielania substancji czynnych.
Działania niepożądane
Możliwe są osłabienie, senność, zawroty głowy, mrowienie, uczucie ciepła, nudności, suchość w ustach oraz ucisk w gardle lub klatce piersiowej. Rzadkie, ale poważne zdarzenia obejmują skurcz naczyń wieńcowych, wzrost ciśnienia, niedokrwienie, zaburzenia rytmu i zespół serotoninowy.
Wysypka z pęcherzami, obrzęk twarzy lub gardła, duszność, omdlenie albo inne objawy ciężkiej reakcji alergicznej wymagają natychmiastowej pomocy. Podejrzewane działania niepożądane można zgłaszać lekarzowi, farmaceucie lub do systemu monitorowania URPL.
Ciąża, karmienie piersią i płodność
Stosowanie w ciąży wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka. Eletryptan przenika do mleka; lekarz może zalecić określony odstęp w karmieniu po dawce zgodnie z aktualną ChPL. Migrena w ciąży lub połogu, szczególnie nowa lub zmieniona, wymaga ostrożnego wykluczenia przyczyn wtórnych.
Co lekarz powinien ustalić przed leczeniem?
- czy rozpoznanie migreny jest pewne i czy obecny napad ma typowy przebieg
- ciśnienie tętnicze oraz czynniki ryzyka choroby wieńcowej
- przebyty udar, TIA, zawał lub choroba naczyń
- czynność nerek i wątroby
- inne tryptany, ergotamina oraz czas ich ostatniej dawki
- klarytromycyna, erytromycyna, azole, inhibitory proteazy, SSRI i SNRI
- liczba dni w miesiącu z lekami doraźnymi
Jak ocenić skuteczność leczenia migreny?
Najbardziej użyteczny jest prosty dzienniczek bólu głowy. Warto zapisywać datę i godzinę napadu, objawy aury, nasilenie bólu, nudności, nadwrażliwość na światło lub dźwięk, zastosowany lek i dawkę, czas do poprawy, powrót bólu oraz działania niepożądane. Przy leczeniu doraźnym znaczenie ma nie tylko całkowite ustąpienie bólu, lecz także odzyskanie możliwości zwykłego funkcjonowania i to, czy potrzebna była kolejna dawka lub lek ratunkowy. Przy profilaktyce ocenia się zmianę liczby dni migrenowych w miesiącu w odpowiednio długim okresie, a nie pojedynczy dobry lub zły tydzień.
Regularne notatki ułatwiają odróżnienie braku skuteczności od zbyt późnego przyjęcia leku, wymiotów ograniczających wchłanianie albo stosowania preparatu w niewłaściwym rodzaju bólu głowy. Pomagają również lekarzowi ocenić, czy bezpieczniejsza będzie zmiana dawki, postaci leku, terapii doraźnej lub profilaktyki. Nie należy testować kilku nowych preparatów jednocześnie bez uzgodnionego planu, bo utrudnia to rozpoznanie korzyści i działań niepożądanych.
Dzienniczek może też ujawnić powtarzalne czynniki związane z napadami, na przykład nieregularny sen, pomijanie posiłków, odwodnienie, stres lub określony etap cyklu miesiączkowego. Nie każdy zbieg czasowy oznacza prawdziwy wyzwalacz, dlatego restrykcyjnych diet eliminacyjnych nie warto wprowadzać bez wyraźnego wzorca. Regularność snu i posiłków, dostosowana aktywność fizyczna oraz realistyczny plan radzenia sobie ze stresem wspierają leczenie, ale go nie zastępują. Jeśli napady ograniczają pracę, naukę albo opiekę nad bliskimi, należy odnotować również liczbę dni z utraconą aktywnością — to ważna miara ciężaru choroby.
Polekowy ból głowy i plan na kolejny napad
Zbyt częste używanie leków doraźnych może utrwalać ból głowy. Ryzyko zależy od grupy preparatu; według kryteriów ICHD-3 szczególnie istotne jest regularne stosowanie triptanów lub leków złożonych przez co najmniej 10 dni w miesiącu, a prostych leków przeciwbólowych przez co najmniej 15 dni w miesiącu, jeśli taki wzorzec utrzymuje się przez ponad trzy miesiące. Są to kryteria diagnostyczne, a nie bezpieczny „limit do wykorzystania”. Rosnąca częstość użycia powinna skłonić do wcześniejszej konsultacji i rozważenia profilaktyki. Pisemny plan powinien określać, kiedy przyjąć lek, kiedy można zastosować dawkę kolejną, czego nie łączyć i przy jakich objawach zamiast kolejnej tabletki szukać pilnej pomocy.
Objawy alarmowe – kiedy nie czekać na teleporadę?
Nie każdy silny ból głowy jest migreną. Natychmiastowej pomocy wymagają między innymi: nagły „najgorszy w życiu” ból osiągający maksymalne nasilenie w krótkim czasie, nowy niedowład, zaburzenia mowy lub świadomości, drgawki, gorączka ze sztywnością karku, ból po urazie, ból podczas ciąży lub połogu, nowy ból u osoby z chorobą nowotworową albo immunosupresją oraz wyraźna zmiana dotychczasowego wzorca napadów. Nowy ból po 50. roku życia także wymaga pogłębionej diagnostyki.
Nietypowej aury, objawów utrzymujących się znacznie dłużej niż zwykle i bólu z objawami neurologicznymi nie należy automatycznie leczyć jako kolejnego napadu. W takich sytuacjach najpierw trzeba wykluczyć przyczynę wtórną.
Relpax a konsultacja online
Przy kontynuacji wcześniej rozpoznanej migreny zdalna konsultacja może służyć ocenie skuteczności i bezpieczeństwa leczenia, częstości napadów, użycia leków doraźnych i ryzyka polekowego bólu głowy. Pierwszy w życiu, nietypowy lub zmieniony ból głowy częściej wymaga badania bezpośredniego. Lekarz może odmówić wystawienia recepty, jeżeli wywiad nie pozwala bezpiecznie potwierdzić wskazania.
Kontynuacja u osoby z potwierdzoną migreną może być oceniana zdalnie, jeżeli przebieg pozostaje typowy i można wiarygodnie ocenić czynniki ryzyka. Pierwsza kwalifikacja lub nowe objawy neurologiczne mogą wymagać badania bezpośredniego.
Wybierz konsultację lekarską TUPOLEK™, jeżeli potrzebujesz oceny objawów lub bezpiecznej kontynuacji wcześniej zaleconego leczenia. Opłata dotyczy konsultacji medycznej. Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty ani zastosowania konkretnego preparatu.
Najczęstsze błędy związane ze stosowaniem
- przyjmowanie leku podczas samej aury bez bólu
- powtarzanie dawki, gdy pierwsza w ogóle nie zadziałała
- łączenie z innym tryptanem
- stosowanie przy niekontrolowanym nadciśnieniu
- używanie zbyt wiele dni w miesiącu i rozwój bólu z nadużywania leków
Najczęstsze pytania
Kiedy przyjąć Relpax?
Jak najszybciej po rozpoczęciu migrenowego bólu głowy. Nie stosuje się go profilaktycznie ani w samej aurze.
Czy można przyjąć drugą tabletkę?
Jeżeli pierwsza dawka zadziałała, a ból wrócił, drugą można przyjąć po co najmniej 2 godzinach. Gdy pierwsza nie zadziałała, nie powtarza się jej w tym samym napadzie.
Czy Relpax można łączyć z sumatryptanem?
Nie należy łączyć go z innym tryptanem podczas tego samego okresu leczenia napadu.
Czy lek jest bezpieczny przy nadciśnieniu?
Umiarkowane, ciężkie lub niekontrolowane nadciśnienie jest przeciwwskazaniem. Nawet przy łagodnym nadciśnieniu potrzebna jest ocena lekarza.
Czy można prowadzić samochód?
Migrena i lek mogą powodować senność lub zawroty głowy. Nie należy prowadzić, dopóki wpływ na sprawność nie jest znany.
Podsumowanie
Relpax może skutecznie przerwać typowy napad migreny, ale wymaga prawidłowego momentu przyjęcia i kontroli ryzyka naczyniowego. Najczęstsze błędy to powtarzanie nieskutecznej dawki, łączenie tryptanów i zbyt częste stosowanie leków doraźnych.
Źródła
- ChPL Relpax 40 mg – Rejestr Produktów Leczniczych CeZ
- International Headache Society – ICHD-3
- URPL – zgłaszanie działań niepożądanych
Treść opracowana na podstawie dokumentacji produktu i źródeł urzędowych. Ostatnia aktualizacja: 17 września 2026 r. Przed publikacją wymagana jest końcowa weryfikacja lekarska.