Rwa barkowa to zespół bólowy wynikający z ucisku lub podrażnienia korzeni nerwowych w odcinku szyjnym kręgosłupa. Objawia się silnym bólem szyi, barku i kończyny górnej, często z drętwieniem i osłabieniem siły mięśniowej. Leczenie obejmuje farmakoterapię (leki przeciwbólowe, przeciwzapalne, rozluźniające mięśnie), rehabilitację oraz w ciężkich przypadkach zabiegi chirurgiczne.
1. Wprowadzenie
Rwa barkowa (radikulopatia szyjna) to schorzenie podobne do rwy kulszowej, ale dotyczące odcinka szyjnego kręgosłupa. Najczęściej spowodowana jest zmianami zwyrodnieniowymi krążków międzykręgowych (dyskopatia szyjna), które uciskają korzenie nerwowe.
2. Objawy
- Silny ból szyi promieniujący do barku i ręki.
- Drętwienie, mrowienie kończyny górnej.
- Osłabienie siły mięśniowej.
- Ograniczenie ruchomości szyi i barku.
3. Diagnostyka
- Wywiad i badanie neurologiczne.
- RTG kręgosłupa szyjnego.
- Rezonans magnetyczny (MRI) – ocena krążków międzykręgowych.
- EMG – badanie przewodnictwa nerwowego.
4. Leczenie farmakologiczne
Podstawą jest łagodzenie bólu i stanu zapalnego.
Tabela – leki stosowane w rwie barkowej (Polska)
| Grupa leków | Wskazania | Substancje czynne | Preparaty handlowe (PL) |
|---|---|---|---|
| Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) | ból, stan zapalny | Ibuprofen, Naproksen, Diklofenak, Meloksykam | Ibuprom®, Nurofen®, Apo-Napro®, Voltaren®, Olfen®, Movalis® |
| Leki przeciwbólowe nieopioidowe | łagodny ból | Paracetamol | Apap®, Panadol®, Paracetamol Polfa® |
| Leki rozluźniające mięśnie | napięcie mięśniowe | Tizanidyna, Tolperyzon | Sirdalud®, |
| Leki opioidowe (krótkotrwale) | silny ból | Tramadol | Tramal®, Poltram® |
| Leki wspomagające (neuropatyczne) | ból neuropatyczny | Pregabalina, Gabapentyna | Lyrica®, Neurontin® |
| Glikokortykosteroidy | silny stan zapalny, brak poprawy po NLPZ | Metyloprednizolon, dexametazon | Medrol® (iniekcje, tabletki), Dexaven |
5. Leczenie niefarmakologiczne
- Fizjoterapia: ćwiczenia rozciągające i wzmacniające mięśnie szyi i barku.
- Kinezyterapia: poprawa ruchomości kręgosłupa.
- Terapia manualna: mobilizacja stawów, masaż.
- Ciepłe okłady: rozluźnienie mięśni.
- Unikanie przeciążeń: ergonomia pracy, korekta postawy.
6. Leczenie chirurgiczne
- Wskazane w przypadku braku poprawy po leczeniu zachowawczym.
- Mikrodiscektomia szyjna – usunięcie fragmentu krążka uciskającego nerw.
- Stabilizacja kręgosłupa szyjnego – w ciężkich przypadkach.
7. Podsumowanie
- Rwa barkowa to częsta dolegliwość wynikająca z dyskopatii szyjnej.
- Leczenie obejmuje NLPZ, leki rozluźniające mięśnie, leki przeciwbólowe i rehabilitację.
- W ciężkich przypadkach stosuje się zastrzyki sterydowe lub leczenie chirurgiczne.
- Kluczowe jest wczesne rozpoznanie i kompleksowe podejście.
Materiał ma charakter edukacyjny. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Dobór leków i metod leczenia powinien być zawsze ustalony przez lekarza prowadzącego, zgodnie z indywidualnymi wskazaniami pacjenta.
