Aquipta to lek na receptę zawierający atogepant, doustnego antagonistę wielu receptorów z rodziny CGRP. Aktualna unijna informacja o produkcie obejmuje dwa wyraźnie odrębne zastosowania u dorosłych: doraźne leczenie napadu migreny z aurą lub bez aury oraz profilaktykę migreny u osób, u których występują co najmniej cztery dni z migreną w miesiącu. W każdym z nich cel i sposób przyjmowania są inne.
Ważna aktualizacja: rozszerzenie wskazania ogłoszono 2 czerwca 2026 roku, a formalna decyzja Komisji Europejskiej pochodzi z 29 maja 2026 roku. Materiał sprawdzono 13 września 2026 roku według najnowszej informacji EMA. Starsza polska ChPL lub ulotka może wymieniać wyłącznie profilaktykę ze względu na inny moment aktualizacji dokumentów.
Aquipta – najważniejsze informacje
| Substancja czynna | atogepant |
|---|---|
| Postać | tabletki 10 mg i 60 mg |
| Grupa | małocząsteczkowy antagonista wielu receptorów z rodziny CGRP, w tym CGRP i AMY1; ATC N02CD07 |
| Leczenie doraźne | napad migreny z aurą lub bez aury u dorosłych |
| Profilaktyka | migrena u dorosłych z co najmniej 4 dniami z migreną w miesiącu |
| Dostępność | lek na receptę, podlegający dodatkowemu monitorowaniu |
Jak działa atogepant?
CGRP to neuropeptyd uczestniczący w przekazywaniu bólu w układzie trójdzielno-naczyniowym. Atogepant jest antagonistą wielu receptorów z rodziny receptorów CGRP; według aktualnej ChPL klinicznie istotne może być hamowanie receptora CGRP i receptora amyliny-1 (AMY1), lecz dokładny mechanizm leczenia napadu i profilaktyki pozostaje nieustalony. Atogepant nie jest tryptanem i nie działa jako agonista receptorów serotoninowych 5-HT1.
TUPOLEK™ · Ścieżka dopasowana do artykułu
Migrena
Wybierz rodzaj konsultacji
Najlepiej pasująca opcja jest już ustawiona. Możesz ją zmienić.
PolecaneChcę omówić objawyLekarz zbierze wywiad i dobierze dalsze postępowanie.
Więcej o rozpoznaniu można przeczytać w materiałach TUPOLEK™ o objawach migreny i migrenie z aurą i bez aury. Pierwszy w życiu, nagły lub nietypowy ból wymaga diagnostyki, a nie prób leczenia lekiem przepisanym wcześniej na inny wzorzec napadów.
Dwa wskazania, dwa cele terapii
Doraźne leczenie napadu
Po decyzji Komisji Europejskiej z 29 maja 2026 roku, ogłoszonej 2 czerwca, Aquipta może być stosowana doraźnie w leczeniu napadu migreny z aurą lub bez aury u dorosłych. Jest to zastosowanie „w razie potrzeby”, dotyczące już rozwijającego się napadu. Nie należy mylić go z codziennym zapobieganiem migrenie ani stosować leku na każdy ból głowy bez ustalonego rozpoznania.
Profilaktyka migreny
Drugim wskazaniem jest regularna profilaktyka u dorosłych mających co najmniej cztery dni z migreną miesięcznie. Celem jest zmniejszenie przyszłego obciążenia migreną, a nie natychmiastowe przerwanie pojedynczego bólu. Pomocny jest dzienniczek z liczbą dni migrenowych, dni z innym bólem głowy, aurą, lekami doraźnymi i wpływem objawów na funkcjonowanie. Zobacz też porównanie leczenia napadu i profilaktyki.
Dawkowanie według aktualnej informacji EMA
Poniższe informacje przedstawiają zasady opisane w ChPL i nie są indywidualnym zaleceniem dawkowania.
| Zastosowanie | Zasada z aktualnej ChPL | Co szczególnie odróżnia schemat |
|---|---|---|
| Doraźne leczenie napadu | zalecana dawka 60 mg w razie potrzeby | nie jest to dawka codzienna „do wykorzystania” bez napadu |
| Profilaktyka | 60 mg doustnie raz na dobę, z jedzeniem lub bez | regularne stosowanie niezależnie od tego, czy w danym dniu wystąpił napad |
Maksymalna dawka produktu Aquipta wynosi 60 mg na dobę. To znaczy, że po przyjęciu 60 mg nie należy tego samego dnia brać kolejnej dawki Aquipty. Jeżeli doraźna dawka nie przynosi wystarczającej poprawy lub ból wraca, plan leku ratunkowego powinien wcześniej ustalić lekarz. Nie należy samodzielnie dokładać drugiego gepantu ani innego leku na receptę. Informacje o dostępnych strategiach omawia artykuł TUPOLEK™ o leczeniu migreny.
W profilaktyce pominiętą dawkę należy przyjąć możliwie szybko. Jeżeli pominięto cały dzień, dawkę trzeba opuścić i następnego dnia przyjąć zwykłą pojedynczą dawkę. Nie wolno stosować dawki podwójnej ani przenosić tej zasady na leczenie doraźne.
Kiedy potrzebna jest dawka 10 mg?
Zmniejszenie do 10 mg dotyczy stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 lub OATP oraz ciężkich zaburzeń nerek, gdy klirens kreatyniny wynosi 15–29 ml/min, i schyłkowej niewydolności nerek poniżej 15 ml/min. W leczeniu napadu 10 mg przyjmuje się w razie potrzeby, najwyżej raz danego dnia; w profilaktyce 10 mg stosuje się regularnie raz na dobę. To pełna dawka na dany dzień – nie należy dokładać Aquipty na napad. Przy dializach przerywanych lek najlepiej przyjąć po dializie.
Tabletki należy połykać w całości; nie wolno ich dzielić, kruszyć ani rozgryzać. Tabletka 10 mg nie jest zamiennikiem samodzielnie dzielonej tabletki 60 mg. Dobór mocy musi uwzględniać cel terapii, funkcję nerek i pełną listę leków. Przy łagodnych lub umiarkowanych zaburzeniach nerek nie zaleca się zmiany dawki. W ciężkich zaburzeniach wątroby należy unikać Aquipty; przy łagodnych lub umiarkowanych ChPL nie wymaga korekty.
Przeciwwskazania i ważne ostrzeżenia
Formalnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na atogepant lub którykolwiek składnik produktu. Zgłaszano reakcje alergiczne, w tym duszność, wysypkę, świąd, pokrzywkę, obrzęk twarzy i anafilaksję; ich częstość jest nieznana. Reakcja może wystąpić także kilka dni po dawce. W razie jej podejrzenia lek należy odstawić i pilnie uzyskać pomoc odpowiednią do nasilenia objawów.
Aquipta 60 mg zawiera 31,5 mg sodu w dawce. Lek podlega dodatkowemu monitorowaniu, co ułatwia szybkie rozpoznawanie nowych danych o bezpieczeństwie; podejrzewane działanie niepożądane warto zgłosić lekarzowi lub farmaceucie. Bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci nie ustalono. U osób po 65. roku życia nie wymaga się rutynowej korekty dawki, lecz dane są ograniczone, a dla wieku powyżej 80 lat ich brak.
Interakcje – które leki trzeba zgłosić?
Atogepant jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest substratem transporterów, między innymi OATP1B1 i OATP1B3. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, worykonazol, klarytromycyna, telitromycyna oraz niektóre leki przeciwwirusowe, mogą istotnie zwiększyć ekspozycję. Silnymi inhibitorami OATP mogą być między innymi atazanawir, rytonawir, typranawir, cyklosporyna lub telmisartan.
Nie wystarczy sprawdzić wyłącznie leków na migrenę. Lekarz powinien znać antybiotyki, leki przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe, immunosupresyjne, neurologiczne, zioła i suplementy. Artykuł TUPOLEK™ o rimegepancie nie jest instrukcją łączenia dwóch leków działających na szlak CGRP.
Ciąża, karmienie piersią i płodność
Dane dotyczące stosowania atogepantu w ciąży są ograniczone, a badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na reprodukcję. Aquipta nie jest zalecana w ciąży ani u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują antykoncepcji; ulotka zaleca odpowiednią antykoncepcję podczas terapii. Planowanie lub podejrzenie ciąży trzeba zgłosić przed rozpoczęciem albo kontynuacją leczenia.
W badaniu 12 kobiet po pojedynczej dawce 60 mg przenikanie do mleka było minimalne; względna dawka dla niemowlęcia wyniosła około 0,19% dawki matki skorygowanej o masę ciała. Nadal brakuje danych o wpływie na karmione dziecko i produkcję mleka. Decyzja wymaga zestawienia korzyści z karmienia, potrzeby leczenia matki oraz możliwego ryzyka. Brakuje danych o płodności u ludzi; w badaniach na zwierzętach nie stwierdzono jej pogorszenia.
Działania niepożądane i monitorowanie
Profilaktyka i leczenie doraźne mają odrębne zestawienia. W profilaktyce częste są zmniejszenie apetytu, nudności, zaparcia, zmęczenie lub senność i spadek masy ciała; w badaniach nudności występowały u 9%, zaparcia u 8%, a zmęczenie lub senność u 5% osób. W leczeniu doraźnym częste były nudności (1,3%). Zwiększenie ALT lub AST jest niezbyt częste w obu wskazaniach. Nadwrażliwość, w tym anafilaksja, ma częstość nieznaną.
Przy terapii profilaktycznej warto śledzić skuteczność, zaparcia, apetyt i masę ciała. Żółtaczka, ciemny mocz, jasny stolec, ból pod prawym łukiem żebrowym lub uporczywe nudności wymagają kontaktu z lekarzem. Lek zwykle ma znikomy wpływ na prowadzenie pojazdów, lecz przy senności nie wolno prowadzić ani obsługiwać maszyn.
Przedawkowanie
Nie ma swoistego antidotum. Po przyjęciu większej liczby tabletek trzeba skontaktować się z lekarzem; leczenie jest wspomagające i obejmuje obserwację oraz monitorowanie parametrów życiowych. W badaniach pojedyncze dawki do 300 mg i wielokrotne do 170 mg na dobę nie wykazały swoistej toksyczności, ale nie są to dawki do stosowania.
Czerwone flagi – kiedy nie czekać na teleporadę?
- Dzwoń pod 112 lub 999 przy nagłym, najsilniejszym w życiu bólu głowy, utracie przytomności, drgawkach, niedowładzie, opadaniu kącika ust lub zaburzeniach mowy.
- Pilnej oceny wymaga nowy ból z gorączką i sztywnością karku, po urazie, w ciąży lub połogu, a także wyraźna zmiana dotychczasowego wzorca migreny.
- Po Aquipcie pilnej pomocy wymagają duszność, obrzęk języka, twarzy lub gardła, uogólniona pokrzywka, omdlenie albo szybko narastające objawy alergii.
- Utrzymujące się wymioty, odwodnienie, zaburzenia świadomości lub nowe objawy neurologiczne nie powinny być uznawane automatycznie za typową aurę.
Przy zmianie obrazu bólu pomocny jest materiał TUPOLEK™ o nowym bólu głowy i diagnostyce.
Konsultacja online – kiedy może być odpowiednia?
Teleporada może służyć omówieniu wcześniej rozpoznanej, typowej migreny, dzienniczka napadów, kryterium co najmniej czterech dni migrenowych, dotychczasowej profilaktyki, leczenia doraźnego, chorób nerek i wątroby oraz interakcji. Warto przygotować listę wszystkich leków z dawkami, informację o ciąży lub karmieniu oraz wyniki badań, jeśli lekarz je wcześniej zlecił. Dostępnych lekarzy można sprawdzić na stronie specjalistów TUPOLEK™.
Pierwszy lub nietypowy napad, objawy udaru, infekcji ośrodkowego układu nerwowego, ciężkiego odwodnienia albo reakcji anafilaktycznej wymagają badania osobistego lub pomocy ratunkowej. Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty.
FAQ
Czy Aquipta zapobiega migrenie?
Tak. W profilaktyce jest zarejestrowana dla dorosłych mających co najmniej cztery dni z migreną w miesiącu i jest przyjmowana regularnie raz na dobę zgodnie z planem lekarza.
Czy Aquipta może leczyć trwający napad?
Tak, według unijnej informacji zaktualizowanej po decyzji Komisji Europejskiej z 29 maja 2026 roku, ogłoszonej 2 czerwca może być stosowana doraźnie u dorosłych z migreną z aurą lub bez aury. Starsza polska ulotka może jeszcze nie zawierać tego wskazania.
Czy w napadzie można przyjąć drugie 60 mg?
Nie. Aktualna ChPL określa maksymalną dawkę 60 mg na dobę. Sposób postępowania przy braku poprawy lub nawrocie trzeba ustalić z lekarzem.
Czy Aquipta jest tryptanem?
Nie. Atogepant hamuje kilka receptorów z rodziny CGRP, potencjalnie także AMY1, a tryptany działają na określone receptory serotoninowe. Różnica mechanizmu nie oznacza automatycznie, że lek jest bezpieczny lub skuteczny dla każdej osoby. Przykład tryptanu opisano w artykule TUPOLEK™ o sumatryptanie.
Czy tabletkę można przyjmować z posiłkiem?
Tak. Aktualna informacja o produkcie dopuszcza stosowanie z jedzeniem lub bez jedzenia.
Gdzie sprawdzić inne opracowania leków?
Materiały oparte na dokumentacji rejestracyjnej są zebrane w encyklopedii leków TUPOLEK™. Nie zastępują one ulotki dołączonej do konkretnego opakowania ani porady lekarza.
Omów leczenie migreny z TUPOLEK™
Podczas konsultacji lekarz może rozdzielić potrzebę leczenia doraźnego od profilaktyki, przeanalizować liczbę dni migrenowych, wcześniejsze terapie, funkcję nerek i wątroby oraz ryzyko interakcji. Dobór leku, mocy i schematu zawsze zależy od indywidualnego wywiadu.
Decyzję medyczną podejmuje lekarz – po zebraniu wywiadu z pacjentem.