Chlorprothixen Zentiva to lek przeciwpsychotyczny z grupy pochodnych tioksantenu, wykazujący silne działanie uspokajające, przeciwlękowe i przeciwwymiotne. Stosowany jest w leczeniu psychoz endogennych i organicznych, zaburzeń nerwicowych z pobudzeniem oraz w premedykacji chirurgicznej.
Charakterystyka leku
- Substancja czynna: Chlorprotiksen (chlorprothixeni hydrochloridum)
- Postać: tabletki powlekane 15 mg i 50 mg
- Producent: Zentiva, k.s.
- Grupa ATC: N05AF03 – pochodne tioksantenu
- Status w Polsce : lek na receptę, refundowany w wybranych wskazaniach psychiatrycznych
Wskazania terapeutyczne
- Psychozy endogenne i organiczne ze stanami pobudzenia ruchowego, agresywnością, niepokojem i bezsennością
- Nerwice i zaburzenia psychosomatyczne z nasilonym lękiem i napięciem
- Psychozy alkoholowe
- Premedykacja chirurgiczna – uspokojenie pacjenta, zmniejszenie reakcji neurowegetatywnych, zapobieganie wymiotom pooperacyjnym
Mechanizm działania
- Chlorprotiksen działa uspokajająco, przeciwlękowo, przeciwwymiotnie i przeciwhistaminowo.
- Wykazuje słabe działanie przeciwpsychotyczne i przeciwdepresyjne.
- W małych dawkach działa głównie przeciwlękowo i uspokajająco, w większych – przeciwpsychotycznie.
Dawkowanie
- Dorośli: zwykle 15–30 mg na dobę w dawkach podzielonych; w cięższych stanach dawki mogą być zwiększane do 90–150 mg/dobę.
- Premedykacja: dawki ustalane indywidualnie przez lekarza.
- Lek należy przyjmować zgodnie z zaleceniem lekarza, najlepiej po posiłku.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na chlorprotiksen lub inne pochodne tioksantenu.
- Ostre zatrucia alkoholem, lekami nasennymi lub opioidami.
- Ciężkie zaburzenia krążenia i układu nerwowego.
- Jaskra z wąskim kątem przesączania, przerost gruczołu krokowego.
Działania niepożądane
- Częste: senność, zawroty głowy, suchość w ustach, zaparcia.
- Rzadkie: zaburzenia rytmu serca, reakcje alergiczne, drżenia mięśniowe.
- Przy długotrwałym stosowaniu: ryzyko objawów pozapiramidowych (parkinsonizm polekowy, dyskinezy).
Badania kliniczne
- Chlorprotiksen wykazuje skuteczność w redukcji pobudzenia i lęku u pacjentów z psychozami.
- Badania potwierdzają jego przydatność w premedykacji chirurgicznej.
- Profil bezpieczeństwa jest dobry przy krótkotrwałym stosowaniu, wymaga monitorowania przy terapii przewlekłej.
Refundacja i regulacje
- Polska: Chlorprothixen Zentiva dostępny na receptę.
- Refundowany w wybranych wskazaniach psychiatrycznych.
- UE: szeroko stosowany jako neuroleptyk o działaniu uspokajającym.
Porównanie z innymi neuroleptykami
| Preparat | Substancja czynna | Działanie dominujące | Wskazania | Status w Polsce |
|---|---|---|---|---|
| Chlorprothixen Zentiva | Chlorprotiksen | Uspokajające, przeciwlękowe | Psychozy, nerwice, premedykacja | Refundowany |
| Haloperidol | Haloperidol | Silne przeciwpsychotyczne | Psychozy schizofreniczne | Refundowany |
| Sulpiryd | Sulpiryd | Przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne | Schizofrenia, depresja | Refundowany |
| Quetiapina | Quetiapina | Przeciwpsychotyczne, normotymiczne | Schizofrenia, CHAD | Refundowany |
FAQ – Chlorprothixen Zentiva
1. Co to jest Chlorprothixen Zentiva?
Neuroleptyk o działaniu uspokajającym, przeciwlękowym i przeciwwymiotnym.
2. Jak działa Chlorprothixen?
Blokuje receptory dopaminowe i histaminowe, zmniejszając pobudzenie i lęk.
3. Kiedy stosuje się Chlorprothixen?
W psychozach, nerwicach, psychozach alkoholowych i w premedykacji chirurgicznej.
4. Jak przyjmować Chlorprothixen?
Zwykle 15–30 mg na dobę, w cięższych stanach dawki wyższe.
5. Czy Chlorprothixen jest refundowany?
Tak – w Polsce w wybranych wskazaniach psychiatrycznych.
6. Jakie są przeciwwskazania?
Nadwrażliwość, ostre zatrucia alkoholem, ciężkie zaburzenia krążenia.
7. Jakie działania niepożądane mogą wystąpić?
Senność, suchość w ustach, objawy pozapiramidowe.
8. Czy Chlorprothixen można stosować u dzieci?
Nie zaleca się stosowania poniżej 12 roku życia.
9. Czy Chlorprothixen można stosować w ciąży?
Tylko w uzasadnionych przypadkach, po konsultacji z lekarzem.
10. Czy Chlorprothixen ma zamienniki?
Tak – inne preparaty chlorprotiksenowe (np. Chlorprothixen Lannacher).
Podsumowanie edukacyjne
Chlorprothixen Zentiva to neuroleptyk o silnym działaniu uspokajającym, stosowany w psychozach, nerwicach i premedykacji chirurgicznej. Refundowany w Polsce, szeroko stosowany w psychiatrii klinicznej.
