Elektroforeza białek (SPEP) – jak interpretować wynik?

Elektroforeza białek rozdziela albuminę i frakcje globulin. Sprawdź, co może oznaczać nieprawidłowy profil, czym różni się SPEP od immunofiksacji i kiedy potrzebna jest dalsza diagnostyka.

14 września 2026

1–2 minut

Weryfikacja medyczna: Lekarz specjalista

TUPOLEK™ · lekarz online

Potrzebujesz konsultacji po przeczytaniu artykułu?

Opisz nowe objawy albo kontynuację leczenia. Lekarz przeanalizuje zgłoszenie i dobierze właściwe dalsze postępowanie.

Nowe objawy Kontynuacja leczenia

E‑recepta, e‑ZLA lub e‑skierowanie mogą zostać wystawione wyłącznie po konsultacji i potwierdzeniu wskazań medycznych. W nagłym zagrożeniu zdrowia lub życia zadzwoń pod 112.

Lekarz analizuje zgłoszenie Weryfikacja wskazań medycznych Dokument tylko po kwalifikacji

Elektroforeza białek SPEP – badanie laboratoryjne

Szybka odpowiedź: elektroforeza białek surowicy (SPEP) rozdziela białka krwi na frakcje, m.in. albuminę oraz globuliny alfa, beta i gamma. Badanie pomaga oceniać zaburzenia produkcji lub utraty białek, ale pojedynczy nieprawidłowy prążek nie jest samodzielnym rozpoznaniem.

Aktualizacja medyczna: 14 września 2026 r.

Co pokazuje SPEP?

Wynik przedstawia ilość i układ poszczególnych frakcji białkowych. Zmiany mogą towarzyszyć stanom zapalnym, chorobom wątroby i nerek, zaburzeniom odporności oraz chorobom komórek plazmatycznych.

TUPOLEK™ · Ścieżka dopasowana do artykułu Infekcja i objawy

Wybierz rodzaj konsultacji

Najlepiej pasująca opcja jest już ustawiona. Możesz ją zmienić.

1 krok

Rodzaj konsultacji

PolecaneChcę omówić objawyLekarz zbierze wywiad i dobierze dalsze postępowanie.

Preparaty powiązane z tematem artykułu Do 4 preparatów powiązanych z tematem na podstawie zarejestrowanych wskazań w ChPL

Pobieramy dane z ChPL…

Nie widzisz preparatu? Wpisz nazwę

Bez obietnicy leku lub dokumentu Decyzję medyczną podejmuje lekarz po konsultacji. Kod: TUPOLEK20 · wpisz w podsumowaniu

SPEP a immunofiksacja

Elektroforeza pokazuje wzorzec rozdziału białek. Immunofiksacja pomaga dokładniej określić typ nieprawidłowego białka, gdy istnieje takie podejrzenie. Lekarz może łączyć oba badania z oznaczeniem wolnych łańcuchów lekkich.

Czy nieprawidłowy wynik oznacza szpiczaka?

Nie. Nieprawidłowości mogą mieć wiele przyczyn. Monoklonalny składnik wymaga dalszej oceny, ale sam wynik SPEP nie wystarcza do rozpoznania choroby nowotworowej.

Albumina i globuliny

Albumina może spadać m.in. przy chorobach wątroby, nerek, niedożywieniu lub utracie białka. Frakcje globulin zmieniają się w różnych stanach zapalnych i immunologicznych. Wynik trzeba zestawić z białkiem całkowitym, albuminą, morfologią, kreatyniną i objawami.

Kiedy badanie bywa zlecane?

Między innymi przy niewyjaśnionych zaburzeniach białka całkowitego lub globulin, niedokrwistości o niejasnej przyczynie, chorobie nerek, nawracających infekcjach, niewyjaśnionym osłabieniu lub w monitorowaniu wcześniej rozpoznanej gammopatii.

Jak przygotować wynik do konsultacji?

Przygotuj SPEP z opisem frakcji, białko całkowite, albuminę, morfologię, kreatyninę/eGFR i wcześniejsze wyniki. Jeśli wykonano immunofiksację lub wolne łańcuchy lekkie, dołącz je również.

Konsultacja

Przy stabilnym stanie możesz umówić konsultację w TUPOLEK. Lekarz oceni, czy potrzebne jest powtórzenie, immunofiksacja lub konsultacja hematologiczna. Konsultacja nie gwarantuje konkretnego badania ani leczenia.

Źródła

Materiał edukacyjny nie zastępuje indywidualnej diagnostyki.

Weryfikacja medyczna

Lekarz specjalista

Treść ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnego badania ani konsultacji lekarskiej.