TUPOLEK™ · 20% taniej na konsultację z kodem TUPOLEK20 Umów konsultację →
·

Orungal (itrakonazol) – działanie, dawkowanie, interakcje i bezpieczeństwo

Orungal zawiera itrakonazol stosowany w wybranych zakażeniach grzybiczych. Poznaj zasady przyjmowania kapsułek, interakcje CYP3A4 oraz ryzyko dla serca i wątroby.

9–14 minut

Weryfikacja medyczna: Lekarz specjalista

TUPOLEK™ · lekarz online

Potrzebujesz konsultacji po przeczytaniu artykułu?

Opisz nowe objawy albo kontynuację leczenia. Lekarz przeanalizuje zgłoszenie i dobierze właściwe dalsze postępowanie.

Elektroniczny dokument dotyczący zaleconej farmakoterapii, e‑ZLA lub e‑skierowanie mogą zostać wystawione wyłącznie po konsultacji i potwierdzeniu wskazań medycznych. W nagłym zagrożeniu zdrowia lub życia zadzwoń pod 112.

Lekarz analizuje zgłoszenie Weryfikacja wskazań medycznych Dokument tylko po kwalifikacji
Orungal (itrakonazol) – kompleksowy przewodnik na podstawie ChPL

Zasady konsultacji i wystawiania recept: recepta online.

Orungal to doustny lek przeciwgrzybiczy zawierający 100 mg itrakonazolu w jednej kapsułce. Należy do triazoli i hamuje wytwarzanie ergosterolu – składnika niezbędnego do prawidłowej budowy i funkcji błony komórkowej grzyba. Stosuje się go między innymi w wybranych grzybicach skóry, paznokci, błon śluzowych i zakażeniach układowych, ale nie jest odpowiednim lekiem na każdą zmianę opisywaną jako „grzybica”.

Itrakonazol ma liczne, czasem groźne interakcje. Może też wpływać na serce i wątrobę, a wchłanianie kapsułek zależy od posiłku oraz kwaśności soku żołądkowego. Dlatego przed wystawieniem recepty trzeba ocenić rozpoznanie, wszystkie przyjmowane leki, choroby współistniejące i możliwość ciąży.

Orungal – najważniejsze informacje

Substancja czynna itrakonazol
Grupa lek przeciwgrzybiczy do stosowania ogólnego, pochodna triazolu
Postać i moc kapsułki 100 mg
Mechanizm zahamowanie syntezy ergosterolu w komórkach grzybów
Sposób przyjmowania kapsułek bezpośrednio po pełnym posiłku; kapsułki połyka się w całości
Najważniejsze ryzyka interakcje CYP3A4/P-gp, niewydolność serca, uszkodzenie wątroby, słabsze wchłanianie przy zmniejszonej kwaśności żołądka

Jak działa itrakonazol?

Grzyby potrzebują ergosterolu do budowy błony komórkowej. Itrakonazol hamuje zależną od cytochromu P450 14-alfa-demetylazę lanosterolu, czyli enzym uczestniczący w syntezie ergosterolu. Niedobór tego sterolu oraz nagromadzenie nieprawidłowych prekursorów zaburzają strukturę i działanie błony. W efekcie zostaje zahamowany wzrost wrażliwego grzyba, a zakażenie może zostać opanowane przez lek i odpowiedź organizmu.

TUPOLEK™ · Ścieżka dopasowana do artykułu Grzybica pochwy

Wybierz rodzaj konsultacji

Najlepiej pasująca opcja jest już ustawiona. Możesz ją zmienić.

1 krok

PolecaneChcę omówić objawyLekarz zbierze wywiad i dobierze dalsze postępowanie.

Preparaty powiązane z tematem artykułu Do 4 preparatów powiązanych z tematem na podstawie zarejestrowanych wskazań w ChPL
Pobieramy dane z ChPL…

Bez obietnicy leku lub dokumentu Decyzję medyczną podejmuje lekarz po konsultacji. Kod: TUPOLEK20 · wpisz w podsumowaniu

W badaniach in vitro itrakonazol działa między innymi na liczne dermatofity, drożdżaki z rodzaju Candida, Malassezia, Cryptococcus oraz niektóre pleśnie, w tym Aspergillus. „Szerokie spektrum” nie oznacza jednak aktywności wobec każdego grzyba. ChPL wskazuje, że część szczepów Candida krusei, Candida glabrata i Candida tropicalis może być mało wrażliwa lub oporna, a niektóre rodzaje pleśni nie są hamowane przez itrakonazol.

Jak powstaje oporność na itrakonazol?

Opisane mechanizmy obejmują zmiany genu ERG11, który koduje enzym docelowy, zwiększenie ilości tego enzymu oraz nasilenie aktywnego usuwania leku z komórki grzyba. Między azolami może występować oporność krzyżowa. Jeżeli drożdżak wywołujący zakażenie układowe jest oporny na flukonazol, nie wolno z góry zakładać, że zareaguje na itrakonazol – ChPL zaleca w takiej sytuacji oznaczenie wrażliwości.

Brak poprawy może jednak wynikać również z błędnego rozpoznania, niewłaściwego wchłaniania kapsułek, interakcji obniżającej stężenie leku, nieregularnego stosowania albo zbyt krótkiego czasu od zakończenia terapii, aby odrósł zdrowy paznokieć. Nie jest więc automatycznym wskazaniem do zwiększenia dawki.

Zarejestrowane wskazania Orungalu

Aktualna Charakterystyka Produktu Leczniczego wymienia:

  • grzybicę pochwy i sromu;
  • grzybice skóry i łupież pstry;
  • kandydozę jamy ustnej;
  • grzybicze zakażenie rogówki;
  • grzybice paznokci wywołane przez dermatofity i/lub drożdżaki;
  • wybrane grzybice układowe, między innymi aspergilozę, kandydozę, kryptokokozę, histoplazmozę, blastomikozę, sporotrychozę i parakokcydioidomikozę.

W kryptokokozie u osób z osłabioną odpornością oraz w kryptokokozie ośrodkowego układu nerwowego Orungal jest wskazany, gdy leczenie pierwszego rzutu jest nieskuteczne. Kapsułek nie zaleca się do rozpoczynania leczenia grzybicy układowej bezpośrednio zagrażającej życiu, ponieważ narażenie po tej postaci doustnej nie jest wystarczająco szybkie i przewidywalne.

Dawkowanie Orungalu według ChPL – zakażenia powierzchowne

Poniższa tabela przedstawia schematy rejestracyjne kapsułek 100 mg, a nie indywidualne zalecenie. Wybór wariantu zależy od potwierdzonego rozpoznania, lokalizacji, innych leków i stanu pacjenta.

Wskazanie Dawka z ChPL Okres stosowania
Kandydoza sromu i pochwy 200 mg 2 razy na dobę albo 200 mg raz na dobę odpowiednio 1 dzień albo 3 dni
Grzybica skóry 200 mg raz na dobę albo 100 mg raz na dobę odpowiednio 7 albo 15 dni
Grzybica podeszew stóp lub dłoni 200 mg 2 razy na dobę albo 100 mg raz na dobę odpowiednio 7 albo 30 dni
Łupież pstry 200 mg raz na dobę 7 dni
Kandydoza jamy ustnej 100 mg raz na dobę 15 dni
Grzybicze zakażenie rogówki 200 mg raz na dobę 21 dni; długość dostosowuje się do odpowiedzi klinicznej

U części osób z osłabioną odpornością biodostępność doustnego itrakonazolu może być mniejsza; ChPL dopuszcza wtedy konieczność podwojenia dawki. Jest to decyzja lekarza prowadzącego, a nie zmiana do samodzielnego wprowadzenia.

Orungal na grzybicę paznokci – leczenie cykliczne i ciągłe

W leczeniu cyklicznym przyjmuje się 200 mg dwa razy na dobę przez tydzień. Przy zajęciu wyłącznie paznokci rąk ChPL przewiduje dwa takie cykle, a przy zajęciu paznokci stóp – także z paznokciami rąk – trzy cykle. Między tygodniowymi cyklami występują trzy tygodnie bez leku.

Alternatywą opisaną w ChPL dla paznokci stóp, z zajęciem paznokci rąk lub bez niego, jest leczenie ciągłe: 200 mg raz na dobę przez trzy miesiące. Te schematy nie są zamienne „na wyczucie”. Łączna dawka i obecność chorób serca, wątroby oraz interakcji mają znaczenie dla bezpieczeństwa.

Efekt kosmetyczny pojawia się z opóźnieniem, ponieważ zdrowa płytka musi odrosnąć. ChPL podaje, że optymalną odpowiedź po leczeniu skóry ocenia się zwykle po 2–4 tygodniach, a po leczeniu paznokci po 6–9 miesiącach od zakończenia terapii. Itrakonazol pozostaje w keratynie paznokci co najmniej przez sześć miesięcy po trzymiesięcznej kuracji. Wolne odrastanie nie jest więc powodem do samodzielnego przedłużania leczenia.

Dawkowanie w grzybicach układowych

Leczenie zakażeń układowych prowadzi specjalista. ChPL opisuje zakresy od 100 mg raz na dobę do 200 mg dwa razy na dobę, a czas terapii – zależnie od zakażenia i odpowiedzi – od kilku tygodni do roku. Przykładowo w aspergilozie podaje 200 mg raz na dobę przez 2–5 miesięcy, z możliwością zwiększenia do 200 mg dwa razy na dobę przy zmianach głębokich lub rozsianych. W kandydozie układowej zakres wynosi 100–200 mg raz na dobę przez 3 tygodnie do 7 miesięcy, również z możliwością zwiększenia dawki w chorobie głębokiej lub rozsianej.

Tak długie leczenie wymaga kontroli skuteczności, tolerancji i interakcji. Nie można przenosić schematu z grzybicy skóry czy paznokci na zakażenie narządowe ani odwrotnie.

Jak prawidłowo przyjmować kapsułki?

Aby uzyskać najlepsze wchłanianie, Orungal w kapsułkach należy przyjmować bezpośrednio po pełnym posiłku. Kapsułki połyka się w całości. Bezwzględna biodostępność itrakonazolu z kapsułek wynosi około 55% i jest największa właśnie po obfitym posiłku.

Kapsułki i roztwór doustny z itrakonazolem nie powinny być traktowane jako postacie automatycznie zamienne. Mogą różnić się biodostępnością i zasadami podawania. Na recepcie oraz w zaleceniu powinna być wskazana właściwa postać.

Leki na refluks i wchłanianie Orungalu

Kwaśne środowisko żołądka ułatwia uwalnianie i wchłanianie itrakonazolu z kapsułek. Inhibitory pompy protonowej, antagoniści receptora H2, leki zobojętniające oraz achlorhydria mogą obniżyć ekspozycję na lek i skuteczność terapii.

ChPL zaleca, aby przy zmniejszonej kwaśności przyjmować kapsułki z kwaśnym napojem, na przykład niedietetycznym napojem typu cola. Leki zobojętniające, takie jak wodorotlenek glinu, powinny być przyjmowane co najmniej godzinę przed Orungalem albo dwie godziny po nim. Nie należy jednak samodzielnie odstawiać leczenia refluksu ani zwiększać dawki itrakonazolu. Najpierw trzeba sprawdzić plan z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza przy cukrzycy lub innych ograniczeniach dotyczących słodzonych napojów.

Farmakokinetyka – dlaczego lek działa i wchodzi w interakcje długo?

Maksymalne stężenie itrakonazolu po kapsułce występuje zwykle po 2–5 godzinach. Lek kumuluje się podczas wielokrotnego stosowania, a stan stacjonarny osiąga po około 15 dniach. Wiąże się z białkami osocza w około 99,8% i silnie przenika do tkanek, szczególnie skóry oraz struktur zrogowaciałych.

Itrakonazol jest intensywnie metabolizowany w wątrobie przez CYP3A4. Główny metabolit, hydroksyitrakonazol, również działa przeciwgrzybiczo. Po wielu dawkach okres półtrwania wydłuża się, a stężenie po odstawieniu spada do prawie niewykrywalnego zwykle w ciągu 7–14 dni. Z tego powodu część przeciwwskazanych lub niezalecanych połączeń pozostaje problemem jeszcze przez dwa tygodnie po zakończeniu kuracji.

Dlaczego interakcje Orungalu są tak ważne?

Itrakonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P. Może zahamować usuwanie innych leków, znacznie zwiększyć ich stężenie oraz wydłużyć działanie. Konsekwencją mogą być między innymi groźne zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, nadmierna sedacja, krwawienie, toksyczność mięśniowa, spadek ciśnienia lub niewydolność narządowa.

ChPL dzieli połączenia na przeciwwskazane, niezalecane oraz wymagające ostrożności. Przykłady leków przeciwwskazanych obejmują między innymi doustny midazolam i triazolam, pimozyd, chinidynę, dronedaron, domperydon, iwabradynę, eplerenon, lowastatynę, symwastatynę i tykagrelor. To nie jest pełna lista i może ona ulegać zmianie wraz z dokumentacją produktów.

Ryfampicyna, ryfabutyna, izoniazyd, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, efawirenz i newirapina mogą silnie obniżać stężenie itrakonazolu przez indukcję CYP3A4. Z kolei klarytromycyna, erytromycyna, cyprofloksacyna i niektóre leki przeciwwirusowe mogą zwiększać ekspozycję na itrakonazol. Oceny wymaga także wiele leków przeciwkrzepliwych, opioidów, antagonistów wapnia, leków immunosupresyjnych, przeciwnowotworowych, urologicznych i wziewnych.

Przed pierwszą dawką trzeba przekazać pełną listę leków i suplementów. Nie wystarcza sprawdzenie jednego preparatu „na serce” albo „na cholesterol”. Nie należy też samodzielnie odstawiać ważnego leczenia po przeczytaniu listy – lekarz może wybrać inny lek przeciwgrzybiczy, zmienić termin terapii, zaplanować monitorowanie lub odpowiednio zmodyfikować leczenie skojarzone.

Orungal a niewydolność serca

Itrakonazol ma ujemne działanie inotropowe, czyli może zmniejszać siłę skurczu serca. Orungalu w kapsułkach nie należy stosować u osób z rozpoznanymi zaburzeniami czynności komór serca lub zastoinową niewydolnością serca, także w wywiadzie, poza wyjątkami dotyczącymi ciężkich lub zagrażających życiu zakażeń.

Ryzyko wymaga szczególnej uwagi przy chorobie niedokrwiennej, wadach zastawek, poważnej chorobie płuc, niewydolności nerek oraz schorzeniach przebiegających z obrzękami. Narastająca duszność, szybkie zwiększenie masy ciała, obrzęk nóg, nietypowe zmęczenie albo konieczność spania na większej liczbie poduszek podczas terapii wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Przy objawach niewydolności serca ChPL zaleca przerwanie produktu i ocenę medyczną.

Wątroba i ciężka hepatotoksyczność

Podczas leczenia bardzo rzadko obserwowano ciężkie uszkodzenie wątroby, w tym ostrą niewydolność zakończoną zgonem. Część przypadków wystąpiła bez oczywistych wcześniejszych czynników ryzyka, niekiedy w pierwszym tygodniu. Lekarz może zalecić badania czynności wątroby przed terapią i w jej trakcie, zależnie od czasu leczenia i obciążeń.

Brak apetytu, utrzymujące się nudności lub wymioty, znaczne zmęczenie, ból brzucha, ciemny mocz, jasny stolec albo żółte zabarwienie skóry i białkówek wymagają natychmiastowego kontaktu. ChPL zaleca wtedy przerwać stosowanie Orungalu i ocenić czynność wątroby.

Działania niepożądane

W badaniach klinicznych kapsułek najczęściej zgłaszano ból głowy, nudności i ból brzucha. Rzadziej występowały między innymi biegunka, zaparcie, niestrawność, wymioty, wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk, zaburzenia smaku, parestezje, szumy uszne oraz zaburzenia czynności wątroby.

Po wprowadzeniu leku do obrotu bardzo rzadko zgłaszano ciężkie reakcje alergiczne, niewydolność serca, zapalenie trzustki, ciężką hepatotoksyczność, przemijającą lub trwałą utratę słuchu oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczną nekrolizę naskórka. Nowa rozległa wysypka, pęcherze, złuszczanie skóry, zmiany na błonach śluzowych, obrzęk twarzy, duszność, utrata słuchu lub objawy neuropatii wymagają pilnej oceny.

Ciąża, antykoncepcja i karmienie piersią

Orungal jest przeciwwskazany w ciąży, z wyjątkiem zakażeń zagrażających życiu, gdy spodziewana korzyść dla matki przewyższa ryzyko. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia aż do pierwszej miesiączki po jego zakończeniu. Podejrzenie ciąży przed lub w czasie terapii trzeba zgłosić lekarzowi.

Bardzo mała ilość itrakonazolu przenika do mleka. Przy karmieniu piersią lekarz porównuje korzyść z leczenia z potencjalnym ryzykiem dla dziecka; w razie wątpliwości ChPL zaleca nie karmić piersią.

Dzieci, osoby starsze, nerki i wątroba

Dane dotyczące kapsułek u dzieci są ograniczone, dlatego produkt nie jest zalecany, chyba że spodziewana korzyść przewyższa ryzyko. Podobnej indywidualnej oceny wymagają osoby starsze ze względu na częstsze choroby serca, wątroby i nerek oraz wielolekowość.

W niewydolności nerek ekspozycja na itrakonazol może być mniejsza i trudna do przewidzenia; czasem rozważa się modyfikację dawki, ale wyłącznie pod nadzorem. Przy chorobie wątroby metabolizm może być spowolniony, co zwiększa znaczenie monitorowania i interakcji. Produkt zawiera sacharozę, dlatego osoby z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami tolerancji fruktozy, wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinny go przyjmować.

Czy przed leczeniem grzybicy paznokci potrzebne jest badanie?

Pogrubienie, kruszenie i przebarwienie paznokcia mogą wynikać z grzybicy, ale też z urazu, łuszczycy, liszaja, przewlekłego ucisku lub innych chorób. Wielotygodniowa terapia ogólnoustrojowa bez potwierdzenia rozpoznania naraża na interakcje i działania niepożądane bez pewności korzyści. Badanie mikologiczne pomaga potwierdzić obecność grzyba i ograniczyć nietrafione leczenie.

Konsultacja online i e-recepta

Telekonsultacja może służyć ocenie dokumentacji, wyników badania mikologicznego, wcześniejszej tolerancji i interakcji. Do konsultacji przygotuj pełną listę leków, także doraźnych i bez recepty, informacje o lekach na refluks, chorobach serca, obrzękach, chorobie wątroby i nerek oraz możliwość ciąży.

E-recepta nie jest automatyczna. Przy niepotwierdzonych zmianach paznokci lub skóry lekarz może najpierw zalecić badanie. Duszność, obrzęki, omdlenie, żółtaczka, ciężka wysypka, obrzęk twarzy albo nagłe pogorszenie słuchu wymagają pilniejszej oceny niż planowa teleporada.

Najczęstsze pytania

Czy Orungal i itrakonazol to to samo?

Itrakonazol jest nazwą substancji czynnej, a Orungal nazwą konkretnego produktu. Preparaty i postacie zawierające itrakonazol mogą różnić się biodostępnością oraz instrukcją stosowania, dlatego nie należy ich samodzielnie zamieniać.

Czy Orungal bierze się na czczo?

Nie w przypadku kapsułek opisanych w tej ChPL. Należy przyjmować je bezpośrednio po pełnym posiłku i połykać w całości.

Czy inhibitor pompy protonowej wyklucza leczenie?

Nie zawsze, ale może istotnie osłabić wchłanianie kapsułek. Lekarz musi ocenić sposób przyjmowania, skuteczność, alternatywną postać lub inny lek. Nie odstawiaj samodzielnie preparatu na refluks.

Dlaczego paznokieć nadal wygląda źle po zakończeniu kuracji?

Lek eliminuje wrażliwy grzyb, ale uszkodzona część płytki musi odrosnąć. Ostateczny efekt ocenia się po wielu miesiącach, a nie bezpośrednio po ostatniej kapsułce.

Czy można połączyć Orungal z symwastatyną?

Takie połączenie jest według ChPL przeciwwskazane z powodu ryzyka znacznego wzrostu stężenia statyny i toksyczności mięśniowej. Nie odstawiaj jednak statyny na własną rękę – lekarz powinien wybrać bezpieczny plan.

Powiązane materiały

Umów konsultację

Jeżeli nie występują objawy alarmowe, sprawdź aktualną cenę konsultacji online i dostępne terminy. Lekarz oceni rozpoznanie, wyniki i pełną listę interakcji; e-recepta nie jest gwarantowana. Przy Orungalu kluczowa jest analiza bezpieczeństwa, a nie samo potwierdzenie nazwy leku.

Źródło

Aktualizacja: 11.09.2026 r.

Materiał edukacyjny. Nie zastępuje badania mikologicznego, indywidualnej konsultacji, pełnej analizy interakcji ani aktualnej Charakterystyki Produktu Leczniczego.

Weryfikacja medyczna

Lekarz specjalista

Treść ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnego badania ani konsultacji lekarskiej.

Odkryj więcej z TUPOLEK.pl

Zasubskrybuj już teraz, aby czytać dalej i uzyskać dostęp do pełnego archiwum.

Czytaj dalej