Rzęsistkowica to zakażenie wywołane przez pierwotniaka Trichomonas vaginalis. Jest przenoszona głównie podczas kontaktów seksualnych i bardzo często przebiega bez wyraźnych objawów. Dlatego rozpoznania nie należy opierać wyłącznie na obecności upławów, świądu czy pieczenia – podobne dolegliwości mogą występować także w innych infekcjach intymnych.
Jakie objawy może powodować rzęsistkowica?
U części osób nie występują żadne objawy. Gdy się pojawiają, mogą obejmować:
- nietypową wydzielinę z dróg rodnych,
- świąd, pieczenie lub podrażnienie okolicy intymnej,
- dyskomfort przy oddawaniu moczu,
- ból lub dyskomfort w obrębie podbrzusza,
- u części mężczyzn objawy zapalenia cewki moczowej.
Objawy nie są wystarczające do potwierdzenia zakażenia. Grzybica, waginoza bakteryjna, chlamydioza czy rzeżączka mogą dawać częściowo podobny obraz.
Wybierz rodzaj konsultacji
Najlepiej pasująca opcja jest już ustawiona. Możesz ją zmienić.
PolecaneChcę omówić objawyLekarz zbierze wywiad i dobierze dalsze postępowanie.
Jak potwierdza się rzęsistkowicę?
Rozpoznanie opiera się na badaniu odpowiednio pobranego materiału. Współcześnie dużą rolę odgrywają testy molekularne, które wykrywają materiał genetyczny T. vaginalis. W zależności od sytuacji materiałem może być wymaz lub próbka moczu.
Dobór miejsca i rodzaju badania zależy od objawów, płci, rodzaju ekspozycji oraz dostępności konkretnego testu. Sam wynik powinien być interpretowany łącznie z wywiadem.
Czy warto badać się także w kierunku innych STI?
Tak. CDC zaleca, aby po rozpoznaniu rzęsistkowicy rozważyć badania w kierunku innych zakażeń przenoszonych drogą płciową, w tym HIV, kiły, rzeżączki i chlamydiozy. Wiele z tych zakażeń może przebiegać bezobjawowo.
Więcej informacji znajdziesz w hubie Infekcje przenoszone drogą płciową – co warto wiedzieć? oraz w materiałach o HIV, kile i rzeżączce.
Jak wygląda leczenie?
Rzęsistkowica wymaga leczenia przeciwpierwotniakowego dobranego przez lekarza. Ważna jest nie tylko terapia osoby z rozpoznaniem, ale także właściwe postępowanie wobec partnerów seksualnych, ponieważ nieleczony partner może być źródłem ponownego zakażenia.
Nie należy rozpoczynać leczenia na podstawie samych objawów, ponieważ podobne dolegliwości mogą mieć inną przyczynę. Wybór terapii zależy również od ciąży, chorób współistniejących, innych stosowanych leków i wcześniejszych epizodów zakażenia.
Dlaczego partnerzy mają znaczenie?
Jednoczesne objęcie partnerów oceną i leczeniem zmniejsza ryzyko reinfekcji. Do czasu zakończenia leczenia i ustąpienia objawów należy stosować się do zaleceń lekarza dotyczących ograniczenia ryzyka ponownego zakażenia.
Jeżeli objawy wracają, lekarz bierze pod uwagę przede wszystkim ponowne zakażenie, ale także niepełną skuteczność terapii lub rzadziej oporność drobnoustroju.
Czy po leczeniu trzeba wykonać kontrolny test?
Ze względu na częste ponowne zakażenia CDC zaleca ponowne testowanie kobiet około 3 miesiące po leczeniu. Zakres kontroli u konkretnej osoby może się różnić, dlatego termin warto ustalić z lekarzem.
Jeżeli objawy utrzymują się bez poprawy albo szybko wracają, kontrola może być potrzebna wcześniej.
Rzęsistkowica w ciąży
W ciąży każda podejrzana infekcja intymna powinna być oceniona przez lekarza. Objawy mogą mieć różne przyczyny, a dobór badań i leczenia wymaga uwzględnienia bezpieczeństwa ciąży. Nie należy samodzielnie stosować preparatów przeciwzakaźnych na podstawie samego opisu objawów.
Kiedy potrzebna jest pilniejsza ocena?
Szybszej konsultacji wymagają:
- gorączka,
- silny lub narastający ból podbrzusza,
- omdlenie lub znaczne osłabienie,
- ciąża z nasilonymi objawami,
- krwawienie lub inne niepokojące objawy niezwiązane z typowym przebiegiem infekcji.
Takie dolegliwości mogą wskazywać na inną lub bardziej rozległą chorobę i wymagają różnicowania.
Co przygotować do konsultacji?
- datę początku objawów i ich charakter,
- informację o wcześniejszych podobnych epizodach,
- wyniki wcześniejszych wymazów lub testów STI,
- informację o ciąży lub możliwości ciąży,
- listę stosowanych leków i alergii,
- informację, czy partner ma objawy lub rozpoznane zakażenie.
Jeżeli sytuacja nie jest pilna, możesz sprawdzić dostępne konsultacje. Telekonsultacja może pomóc dobrać dalszą diagnostykę, ale w wielu przypadkach potrzebne jest pobranie materiału do badania.
Źródła
- CDC – Trichomoniasis, STI Treatment Guidelines,
- Krajowe Centrum ds. AIDS – materiały edukacyjne o STI.
Materiał edukacyjny. Nie zastępuje indywidualnego badania i decyzji lekarza.

